Δευτέρα, Απριλίου 27

   
       Ο τρόπος που οι άνθρωποι αντιλαμβάνονται και ερμηνεύουν τις καταστάσεις επηρεάζει άμεσα το συναίσθημα και τη συμπεριφορά τους και αντίστροφα. Αυτό οι ψυχολόγοι το αναφέρουν σαν "Γνωσιακή Θεωρία"

"Δεν είναι οι καταστάσεις που διαταράσσουν τους ανθρώπους, αλλά οι ερμηνείες τους γι' αυτές.."  ______________________________   Επίκτητος

      Εμείς οι άνθρωποι, για να προβλέψουμε, να προσαρμοστούμε και να ελέγξουμε τον κόσμο γύρω μας, χρησιμοποιούμε το μυαλό μας τις σκέψεις μας. Οι ειδικοί συνηθίζουν να τις αποκαλούν γνωσιακές κατασκευές -γνωσιακοί «χάρτες»- ή «γνωσίες» με τις οποίες ερμηνεύουμε την πραγματικότητα.

   Για τη γνωσιακή θεωρία, οι σκέψεις αποτελούν το κλειδί της παρέμβασης. Επομένως, στόχος του γνωσιακού θεραπευτή είναι σε συνεργασία με τον θεραπευόμενο να επέμβει στο επίπεδο της δυσλειτουργικής σκέψης, προκειμένου να αμφισβητήσει την βασιμότητά της και να την τροποποιήσει. 
Το αποτέλεσμα θα περιλαμβάνει παράλληλες αλλαγές στο συναίσθημα και στην συμπεριφορά.


Ερμηνείες Ψυχολογικών Όρων

Ψυχαναγκασμός:  Οι ψυχαναγκαστικές συμπεριφορές αποτελούν επαναλαμβανόμενες, στερεοτυπικές και σκόπιμες ενέργειες ή νοητικές πράξεις που αποσκοπούν στη μείωση του άγχους ή/και στην πρόληψη μίας επικείμενης βλάβης. 
Το άτομο αναγνωρίζει τις πράξεις αυτές ως υπερβολικές ή ανόητες, όμως, βιώνει έντονο άγχος αν δεν τις εκτελέσει.  Αποτελούν την απάντηση του ατόμου στην ιδεοληψία και έχουν στόχο την εξουδετέρωσή της.

   Οι ψυχαναγκασμοί μπορεί να είναι είτε φανεροί, δηλαδή κινητικές συμπεριφορές (καθαριότητα, έλεγχος κ.λ.π.), είτε κρυφοί, δηλαδή νοητικές πράξεις (επανάληψη φράσης ή αριθμών κ.λ.π.). Η ίδια η ψυχαναγκαστική συμπεριφορά προκαλεί έντονη δυσφορία και αίσθηση απώλειας της βούλησης. Ωστόσο, ενισχύεται από τις ίδιες τις αγχολυτικές της ιδιότητες που λειτουργούν άμεσα και προσωρινά προσφέροντας στιγμιαία ανακούφιση από την απειλή της ιδεοληψίας. 


Τα πιο κοινά είδη των ψυχαναγκαστικών 
συμπεριφορών είναι:

   α) η καθαριότητα: για τη διατήρησή της και την αποφυγή της μόλυνσης,


   β) ο έλεγχος για την αποφυγή ενδεχόμενης καταστροφής: το άτομο επανειλημμένα ελέγχει αν ηλεκτρικές συσκευές, πόρτες ή παράθυρα είναι κλειστά,

   γ) η επανάληψη: αν και καταστροφή δεν αναμένεται, το άτομο νοιώθει την ανάγκη επανάληψης της πράξης, για παράδειγμα να αγγίξει κάτι, να χτυπήσει ξύλο, να επαναλάβει μια φράση ή να σηκωθεί και να καθίσει,

   δ) η ταξινόμηση: όπου γίνεται διευθέτηση των αντικειμένων με βάση προσωπικούς ιδιαίτερους τρόπους,

   ε) το μέτρημα, η απαρίθμηση

   στ) η συσσώρευση, συλλογή παλιών, άχρηστων αντικειμένων.

   Αυτές είναι οι δύο κύριες κατηγορίες ψυχαναγκασμών, της καθαριότητας και του ελέγχου. 
   Υπάρχει και ένα τρίτο είδος συμπεριφορών που εκτελείται σαν απάντηση στις ιδεοληψίες (οξύμωρο), είναι οι συμπεριφορές εξουδετέρωσης. 
   Πρόκειται για συμπεριφορές που είναι συνήθως κρυφές και στοχεύουν στο να «βάλουν τα πράγματα σε μία τάξη», δηλαδή να ανατρέψουν την ιδεοληψία ή τις επιδράσεις της μειώνοντας την δυσφορία που νιώθει το άτομο ή την πιθανότητα να συμβεί ένα άσχημο γεγονός. 
   Από αυτή την άποψη, οι συμπεριφορές εξουδετέρωσης μοιάζουν με τις φανερές ψυχαναγκαστικές συμπεριφορές.


Οι νοητικές στρατηγικές εξουδετέρωσης συνίστανται:

   .  στην αντικατάσταση της ιδεοληψίας με άλλη σκέψη, 
   .  στη συνομιλία με άλλους, στο σταμάτημα της σκέψης, 
   .  στην απόσπαση της προσοχής με τραγούδι, 
   .  στην προσευχή, 
   .  στο μέτρημα, 
   .  στην ανάλυση της σκέψης ή στην αναζήτηση διαβεβαιώσεων για να καθησυχάσει το άτομο τον αβάσιμο φόβο των υποτιθέμενων ευθυνών του.

   Όταν η αποφυγή είναι αναποτελεσματική και οι ιδεοληψίες εμφανίζονται, το άτομο καταφεύγει σε ψυχαναγκαστικές συμπεριφορές για ανακούφιση από το έντονο άγχος που αισθάνεται, η οποία λειτουργεί μόνο βραχυπρόθεσμα.
   Η μείωση του άγχους είναι προσωρινή και επανεμφανίζεται ο φαύλος κύκλος. Μακροπρόθεσμα, όσο το άτομο εκτελεί ψυχαναγκασμούς, τόσο περισσότερο ενισχύονται οι ιδεοληψίες του και εντείνεται το συνοδό άγχος.

   Όταν η έκταση των συμπτωμάτων είναι μεγάλη, καθώς και όταν υπάρχει μακροχρόνια και γενικευμένη χρήση των ψυχαναγκασμών, αυτοί συχνά εκτελούνται ανεξάρτητα από την ύπαρξη ιδεοληψιών και χάνουν την αρχική τους σημασία. Στην περίπτωση αυτή, το άτομο προβαίνει σε εξουδετέρωση για να προλάβει την εμφάνιση μιας πιθανής ιδεοληψίας.
Ερμηνείες Ψυχολογικών όρων -5- Αμυντικοί Μηχανισμοί


Διαβάστε τους Αμυντικούς Μηχανισμούς ή Αμυντικές Διεργασίες αναλυτικά:
Πρωτογενείς Αμυντικές Διεργασίες - 1 - Εξιδανίκευση
Πρωτογενείς Αμυντικές Διεργασίες - 2 - Απόσυρση και Άρνηση
Πρωτογενείς Αμυντικές Διεργασίες - 3 - Έλεγχος 
Πρωτογενείς Αμυντικές Διεργασίες - 4 - Προβολή και Ενδοβολή 
Πρωτογενείς Αμυντικές Διεργασίες - 5 - Διχοτόμηση - Διάσχιση

Δευτερογενείς Αμυντικές Διεργασίες -1- Απώθηση και Παλινδρόμηση


Utopia

0 σχόλια :

Δημοσίευση σχολίου